Cari Hesap Nedir ve Nasıl Takip Edilir?
Ders 4 / 6 · 5 dk okuma · Başlangıç
Cari hesabın ne olduğunu, müşteri ve tedarikçi hareketlerinin nasıl takip edildiğini ve cari bakiyenin işletme açısından ne ifade ettiğini öğrenin.
Bu derste öğrenecekleriniz
- Cari hesabın ne olduğunu açıklayabilirsiniz
- Müşteri ve tedarikçi carilerini ayırt edebilirsiniz
- Cari hareket ve cari bakiye kavramlarını anlayabilirsiniz
- Satış, alış, tahsilat ve ödemelerin cari hesaba etkisini yorumlayabilirsiniz
- Müşteri alacaklarını ve tedarikçi borçlarını temel seviyede takip edebilirsiniz
- Cari hesapların düzenli kontrol edilmesinin önemini anlayabilirsiniz
İşletmeniz çok sayıda müşteri ve tedarikçiyle çalışıyorsa kimin ne kadar borcu veya alacağı olduğunu yalnızca faturaları inceleyerek takip etmek zorlaşabilir. Cari hesap, her müşteri veya tedarikçiyle gerçekleşen finansal hareketleri ayrı olarak takip etmenizi sağlar.
Cari hesap nedir?
Cari hesap, işletmenin bir müşteri veya tedarikçiyle gerçekleştirdiği satış, alış, tahsilat ve ödeme gibi finansal hareketlerin toplu olarak takip edildiği hesaptır.
Kısaca
Cari hesabı, işletmeniz ile belirli bir müşteri veya tedarikçi arasındaki finansal ilişkinin hareket dökümü olarak düşünebilirsiniz.
Müşteri carisi nedir?
Müşteri carisi, belirli bir müşteriyle yapılan satış ve tahsilatların takip edildiği hesaptır. Vadeli satış yapıldığında müşteriden alacak oluşur. Müşteri ödeme yaptıkça bu alacak azalır.
Müşteri Cari Örneği
Bir müşteriye 20.000 TL vadeli satış yaptığınızı düşünün. Müşteriden 20.000 TL alacağınız oluşur. Daha sonra müşteri 8.000 TL ödeme yaptığında tahsilat kaydedilir ve kalan 12.000 TL alacak cari hesapta takip edilmeye devam eder.
Tedarikçi carisi nedir?
Tedarikçi carisi, belirli bir tedarikçiyle yapılan alış ve ödeme hareketlerinin takip edildiği hesaptır. Vadeli bir alış yapıldığında tedarikçiye borç oluşur. Ödeme yaptıkça bu borç azalır.
Tedarikçi Cari Örneği
Bir tedarikçiden 30.000 TL tutarında vadeli ürün aldığınızı düşünün. Tedarikçiye 30.000 TL borcunuz oluşur. Daha sonra 10.000 TL ödeme yaptığınızda kalan 20.000 TL borç cari hesapta takip edilir.
Cari hareket nedir?
Müşteri veya tedarikçi hesabını etkileyen her işlem cari hareket oluşturabilir. Böylece hesabın geçmişi işlem bazında incelenebilir.
- Satış işlemleri
- Alış işlemleri
- Tahsilatlar
- Ödemeler
- İadeler
- İlgili diğer düzeltme hareketleri
Cari bakiye nedir?
Cari bakiye, kaydedilen hareketlerin ardından müşteri veya tedarikçiyle olan mevcut finansal durumu gösterir. Basit ifadeyle işletmenin karşı taraftan ne kadar alacağı veya karşı tarafa ne kadar borcu bulunduğunu anlamaya yardımcı olur.
| İşlem | Cari Hesaba Etkisi |
|---|---|
| Vadeli müşteri satışı | Müşteriden alacak artar |
| Müşteri tahsilatı | Müşteriden alacak azalır |
| Vadeli tedarikçi alışı | Tedarikçiye borç artar |
| Tedarikçiye ödeme | Tedarikçiye borç azalır |
Cari hesap hareketlerini birlikte inceleyelim
Örnek Cari Hareket
Bir müşteriye önce 10.000 TL, daha sonra 5.000 TL vadeli satış yaptığınızı düşünün. Toplam alacağınız 15.000 TL olur. Müşteri daha sonra 6.000 TL ödeme yaptığında kalan alacağınız 9.000 TL olur. Cari hesap bu işlemlerin tamamını ve kalan bakiyeyi görmenizi sağlar.
Cari hesap neden önemlidir?
Cari hesap takibi yalnızca müşterinin veya tedarikçinin mevcut bakiyesini görmek için kullanılmaz. Geçmiş işlemleri incelemek, tahsilat ve ödeme düzenini görmek ve finansal ilişkileri daha kontrollü yönetmek için de önemlidir.
- Hangi müşteriden ne kadar alacağınız olduğunu görebilirsiniz
- Hangi tedarikçiye ne kadar borcunuz olduğunu takip edebilirsiniz
- Müşterinin geçmiş satış ve tahsilatlarını inceleyebilirsiniz
- Tedarikçi alış ve ödemelerini kontrol edebilirsiniz
- Kısmi tahsilat ve ödemeleri takip edebilirsiniz
- Vadesi geçen bakiyeleri daha kolay belirleyebilirsiniz
Cari hesap ile kasa ve banka arasındaki fark
Cari hesap kiminle finansal ilişkiniz olduğunu ve o kişi veya işletmeyle olan borç-alacak durumunu gösterir. Kasa ve banka hesapları ise paranın nerede bulunduğunu ve para giriş-çıkışlarını gösterir.
İki Taraflı Hareket
Müşteriden banka üzerinden 5.000 TL tahsilat yaptığınızda iki farklı durum değişir: müşterinin cari borcu 5.000 TL azalır ve işletmenin banka bakiyesi 5.000 TL artar. Aynı işlem hem cari hesabı hem banka hesabını etkiler.
Temel Mantık
Cari hesap 'Kimden alacağım veya kime borcum var?' sorusuna; kasa ve banka ise 'Para nerede?' sorusuna cevap verir.
Cari hesap takibinde hangi bilgiler önemlidir?
- Müşteri veya tedarikçi bilgisi
- İşlem tarihi
- İşlem türü
- İşlem tutarı
- Vade tarihi
- Tahsil edilen veya ödenen tutar
- Kalan bakiye
Cari hesapları düzenli kontrol edin
Cari hesapların güncel tutulması özellikle vadeli çalışan işletmeler için önemlidir. Kayıtların gecikmesi veya eksik olması, gerçekte tahsil edilmiş bir tutarın hâlâ alacak görünmesine ya da yapılmış bir ödemenin borç olarak takip edilmeye devam etmesine neden olabilir.
Yaygın Hata
Yalnızca toplam müşteri alacağına bakmak yeterli değildir. Hangi müşterinin ne kadar borcu olduğunu ve bu borçların vadelerini ayrı ayrı takip edin.
KOBİ GO'da Uygula
Şimdi Uygulayın
Örnek bir müşteri carisi oluşturun. Müşteriye önce 15.000 TL vadeli satış, ardından 5.000 TL ikinci satış kaydedin. Daha sonra müşteriden 8.000 TL tahsilat yapıldığını varsayın. İşlemlerden sonra müşteriden kalan alacağınızı hesaplayın ve üç hareketi sırasıyla listeleyin.
Bu Derste Ne Öğrendik?
- Cari hesap, işletmenin belirli bir müşteri veya tedarikçiyle gerçekleştirdiği finansal hareketleri takip etmesini sağlar. Vadeli müşteri satışları alacağı artırırken tahsilatlar azaltır; vadeli tedarikçi alışları borcu artırırken yapılan ödemeler azaltır. Cari bakiye, karşı tarafla olan mevcut borç veya alacak durumunu gösterir. Cari hesap “kimden alacağım veya kime borcum var?”, kasa ve banka ise “para nerede?” sorusuna cevap verir.
